Kuru Meyve / Kurutulmuş Meyve / Meyve Kurusu

Ülkemizde geleneksel bir atıştırmalık olarak tüketilen meyve kurusu çeşitleri, aynı zamanda sağlıklı bir diyetin parçası olarak da görülmektedir. Kuru üzüm, kuru incir, kuru dut, kuru kayısı, kuru hurma popüler olarak tüketilen kuru meyve çeşitlerinden bazılarıdır. Özellikle tariflerde şeker alternatifi olarak kullanımı gün geçtikçe artmaktadır. Kurutulmuş meyve türlerinin her biri fayda yönünden farklı özelliklere sahiptir. Ancak aynı zamanda taze meyvelere oranla tüketim miktarında dengeli olmayı gerektirmektedir. Bu nedenle kuru meyvelerin porsiyon miktarına göre tüketilmesi önemlidir.

Kurutulmuş Meyve / Kuru Meyve Nedir, Ne İşe Yarar?

Taze meyvede %80 oranında veya daha fazla oranda su bulunmaktadır. Bu nedenle taze meyveler hızlı bozulan besinlerdir. Ancak meyveler kurutulduğunda, meyve içindeki su miktarı çok büyük oranda uçar ve dayanıklılık süresi artar (1). Meyveler aynı zamanda nakliye ağırlığını azaltmak, depolama kapasitesini arttırmak ve paketleme gereksinimini en aza indirmek için de kurutulmaktadır (2). Bu nedenle kurutma “en kolay ve genel gıda muhafaza yöntemidir” (3).

Öte yandan meyveler kurutularak mikroorganizma oluşumunu en az seviyeye indirerek gıda güvenliğini de sağlamaktadır. Eski zamanlarda güneşte kurutulan meyveler günümüzde pek çok farklı şekilde kurutulmaktadır. Teknolojik kurutma yöntemleri hem daha hızlı, hem de daha hijyenik olmaktadır. Bu yöntemlerden bazıları: iletim, konveksiyon ve radyasyon yoluyla ısı uygulanması ve dondurarak kurutmadır (1). Böylelikle kurutulmuş meyveler mevsimi dışında da tüketilebilmektedir.

Kuru Meyve Faydaları

Meyve kuruları pek çok yönden zengin içerikli besinlerdir. “Her yaştaki birey tarafından tüketilebilen kurutulmuş meyveler özellikle iyileşmeyi bekleyen uzun süreli hastalarda enerji ve dayanıklılık sağlamak amacıyla kullanılmaktadır (4).” Kuru meyvelerin faydaları meyvelere göre değişse de, genel olarak meyve kuruları vitamin, mineral, esansiyel aminoasit ve lif bakımından oldukça zengindir. Ayrıca kurutulmuş meyveler iyi bir antioksidan kaynağı olma özelliği de taşımaktadır (5). Antioksidanlar vücudumuzda tehlike oluşturabilecek serbest radikallere karşı güçlü savaşçılardır, meyve kurusu ise antioksidanı dışarıdan almanın iyi bir yoludur.

Her meyve kurutulmaya uygun olmasa da kuru meyve çeşitleri oldukça fazladır. Popüler olarak kuru tüketilen meyvelerden bazıları: üzüm, erik, kayısı, armut, hurma, incir, dut, yaban mersinidir.

Kuru üzüm, üzümün %80 olan suyunun %17’ye inmiş halidir (6). Üzüm kurusu üzerinde yapılan araştırmalarda, ürünün düzenli tüketiminin diyabet ve kardiyovasküler hastalıklar geliştirme riskinin önemli ölçüde azalttığı gözlemlenmiştir (7).

Meyve kuruları arasında en iyi besin değerlerine sahip ürünler içerisinde kuru incir başta gelir. İncir kurusu, çok güçlü bir antioksidan kaynağıdır, kolestrole ve bağırsaklara iyi gelmektedir (8).

Bir başka kuru meyve olan kuru hurma ise niasin, B vitamini, folik asit ve fosfor yönünden oldukça zengindir (6).

Kuru dut; tiamin, riboflavin, kalsiyum, demir açısından zengindir. Dut kurusu aynı zamanda ateş düşürücü ve idrar söktürücü özelliklere saiptir.

Tam bir antioksidan deposu olan yaban mersini kurusu ise kalp ve karaciğer hastalıklarında korumaya karşı olumlu etkiye sahiptir. Kuru yaban mersini, aynı zamanda kanser ve romatizmadan koruyup bağışıklığı da güçlendirmektedir (6).

Kuru armut içeriğinde ise kalsiyum potasyum, magnezyum, bakır, K ve C vitaminleri bulunmaktadır (9).

Ülkemizde bolca tüketilen bir diğer kuru meyve ise kuru kayısı ürünüdür. Bu ürün de bir çok kuru meyve gibi yüksek oranda antioksidan içermektedir. Kayısı kurusu öte yandan A, B, C, E vitaminleri, potasyum ve magnezyum yönünden de zengin bir meyvedir. Bu sayede kalp hastalıklarından korunmaya yardımcı olur. Aynı zamanda içeriğinde bulunan kalsiyum ve fosfor kemik sağlığı yapısına da katkıda bulunmaktadır. İçerdiği lifler dolayısıyla bağırsak sağlığını da destekler ve diyete eklemesi de oldukça kolaydır (10).

Gün geçtikçe popülerleşen bir başka meyve olan kuru erik, günlük olarak tüketildiği takdirde oldukça yararlıdır. Kurutulmuş erik bol miktarda bor, potasyum ve K1 vitamini içermektedir. Erik kurusu tatlı olmasına rağmen vücuttaki kan şekeri ve insülin yüksek seviyelere çıkmaz. Aksine diyabeti kontrol etmeye yardımcı olabilmektedir. Ayrıca kabızlık ve kolon kanserinin önlenmesinde de rol alabilmektedir (11).

Kuru Meyveler Nelerdir?

Her meyve kurutulmaya müsait değildir. Ancak pek çok meyve kurutularak yıl boyunca tüketimi sağlanmaktadır. Ülkemizde ise geleneksel olarak tüketilmeye alışık olunan kuru meyvelerin kullanım alanları giderek artmaktadır. Özellikle son yıllarda tariflerde, alternatif olarak pek çok malzemenin yerine kullanılan kuru meyveler hem tariflere farklı bir lezzet katmakta hemde tarifi daha faydalı hale getirebilmektedir. Kurutulmaya müsait olan meyvelerden bazıları: üzüm, incir, erik, şeftali, hurma, armut, kayısı, dut, yaban mersini, elma, kavun, muz, çilek olarak sayılabilir (12).

Meyve Kurusu Özellikleri

Kurutulmuş meyveler öncelikle sevilen meyvelerin mevsim dışında tüketimine olanak veren sağlıklı bir yoldur. Genellikle atıştırmalık olarak tüketilen kuru meyveler besin değerleri yüksek olduğu için en sağlıklı atıştırmalıklardan biridir. Ayrıca kurutulmuş meyveler genel itibariyle yüksek miktarda antioksidan içermektedirler. Her kuru meyvenin kendine has başka faydaları olsa da, genel olarak zengin bir lif kaynağıdır. Sahip oldukları özellikler sayesinde pek çok farklı hastalığa karşı koruyucu etkileri vardır. Ancak kuru meyveleri tüketirken en önemli şey porsiyonuna dikkat etmektir. Meyveler kurutulurken meyvedeki suyun büyük bir miktarı buharlaşsa da meyve besin değerini kaybetmemektedir. Bu nedenle her meyveyi porsiyonuna göre tüketmek sağlık açısından da en yararlısı olacaktır. Öte yandan şeker veya işlenmiş kuru meyveleri tüketmemeniz önerilmektedir (6).

Kuru Meyve Kalori Oranı

Taze meyvenin içindeki su buharlaşsa da kurutulmuş meyvelerin kalori oranı değişmemektedir. Bu nedenle kuru meyvenin tüketim gramajları taze meyveninkinden farklı olmalıdır. Nitekim taze meyve tüketilirken büyük oranda su ile tüketilmektedir. Ancak kuru meyveyde su oranı düşük olsa da kalori oranı sabittir. Bu nedenle her kuru meyveyi porsiyonuna göre tüketmeniz sağlığınızı korumaya yardımcı olacaktır. Bazı kuru meyvelerin kalori oranlarını aşağıda bulabilirsiniz:

Kurutulmuş Meyve / Meyve Kurusu

100 gr için Kalori Değeri

Kuru hurma

277 kalori (13)

Kuru kayısı

241 kalori (14)

Kuru erik

240 kalori (15)

Kuru üzüm

304 kalori (16)

Kuru armut

262 kalori (17)

Kuru incir

250-277 kalori (18)

Kuru Meyve Nasıl Saklanır?

Kurutulmuş meyveyi alırken dikkat etmeniz gereken bir kaç nokta vardır. Bunlardan ilki kuru meyvenin nasıl paketlendiğidir. Mümkün olduğu kadar hava geçirmeyen ve doğrudan ışığa maruz kalmayan kuru meyve paketi seçilmelidir. Ayrıca kuru meyvenin tazeliği de çok önemlidir. Kuru meyvenin ne zaman üretildiğini kontrol ederek tazeliğinden emin olabilirsiniz.

Meyveyi kurutmanın amaçlarından biri uzun sürede tüketebilmektir. Meyve kurularının raf ömrü genelde 4 ay ile 1 yıl arasındadır (19). Ancak saklama koşullarına bağlı olarak raf ömrü değişebilir. Öncelikle kuru meyveleri saklamak için serin ve kuru bir yer tercih edilmelidir. Saklama kabı olarak ise hava geçirmez bir plastik ya da cam kapları tercih edebilirsiniz. Gıdayı sakladığınız yerde sıcaklık ne kadar yüksekse gıdanın raf ömrü de o kadar düşecektir. Bu nedenle kuru meyveleri saklama önceliğiniz buzdolabı olursa daha uzun sürede tüketilebilir hale gelebilir. Toplu olarak alınan kuru meyveler ise buzlukta da saklanabilir (20).

Bikalite Kuru Meyve Çeşitleri

Meyvelerin kurutulma aşamasında mikroorganizmalara maruz kalmaması için gıda güvenliğine uygun olarak üretilmesi önemlidir. Bikalite olarak meyvelerin gıda güvenliğine uygun olarak üretilmiş olmasına dikkat ediyor ve bu konuda uzman ekibimizin denetimi altında olmasını sağlıyoruz. Öte yandan kuru meyvelerin besin değerlerinin kaybetmemesi çin taze olması bi diğer unsurdur. Bu aşamada ise Bikalite olarak son kullanma tarihi uzak olan kurutulmuş meyveleri üreticisinden veya distribütöründen size ulaştırıyoruz.

Kaynakça

  1. Microwave drying of fruits and vegetables
  2. Recent advances in drying and dehydration of fruits and vegetables: a review
  3. Gıda Endüstrisinde Kullanılan Farklı Kurutma Sistemleri
  4. Kurutulmuş Meyve Örneklerinde Mikrobiyolojik Kalite Özelliklerinin Araştırılması Dicle Üniversitesi Veteriner Fakültes
  5. Dried Fruit: Good or Bad?
  6. Türk Tarım Orman Dergisi
  7. Raisin consumption by humans: effects on glycemia and insulinemia and cardiovascular risk factors
  8. Dried fruits: excellent in vitro and in vivo antioxidants
  9. Dried Pears: Are There Health Benefits? Pros and Cons, Nutrition Information, and More
  10. https://www.healthline.com/nutrition/apricots-benefits#TOC_TITLE_HDR_2
  11. Dried plums and their products: composition and health effects--an updated review
  12. Let's Preserve: Drying Fruits and Vegetables (Dehydration) - Articles Articles
  13. FoodData Central
  14. FoodData Central Search Results
  15. FoodData Central
  16. Kuru Üzüm Besin Değerleri: Kaç Kalori? | Dr. Can ile Fitekran
  17. Kuru Armut Besin Değerleri: Kaç Kalori? | Dr. Can ile Fitekran
  18. FoodData Central Search Results
  19. Packaging and Storing Dry Foods
  20. How to Store Nuts and Dried Fruits | INC

Uyarı Metni

Takviye Edici Gıda Uyarısı